Category archive

dossier

De participatie van de burger in de bestuursstaat

in Artikelen/dossier
Zanger-gitarist Mani Matter (1936-1972) was behalve een uitmuntend componist en tekstdichter ook een jurist met groot filosofisch inzicht. De Zwitserse muzieklegende had een Nederlandse moeder. Copyright foto: Zytglogge Verlag.

De legendarische Zwitserse zanger/componist Mani Matter (1936-1972) hield in 1965 een voordracht over het wezen van de democratie, die nu actueler is dan ooit. Op genuanceerde wijze schildert Matter, die ook jurist en bestuurskundige was, de valkuilen van directe democratie, volkssoevereiniteit en zelfbestuur. De Republikein kreeg van de erven van Mani Matter toestemming van deze…

Het sterfjaar van het Romeinse Rijk

in dossier
De kroning van Karel I, de laatste Habsburger die zich keizer mocht noemen, in 1916

In 1918 ging het Romeinse Rijk definitief ten onder, legt classicus Anton van Hooff uit. Uiteindelijk gaven zowel de laatste tsaar van Rusland als de laatste keizers van Duitsland en Oostenrijk zich uit als rechtmatige opvolgers van ‘keizer’ Augustus. Tekst: Anton van Hooff

Troelstra wist het zeker: Wilhelmina haalde Duitse ex-Kaiser naar Nederland

in dossier
Ex-Kaiser Wilhelm II wachtend bij de Nederlandse grens in november 1918

SDAP-leider Troelstra wist het zeker: de gevluchte Duitse ex-Kaiser Wilhelm II kwam in november 1918 op uitnodiging van zijn verre nicht koningin Wihelmina naar Nederland. Was het dankzij Wilhelmina dat de ‘Butcher of Berlin’ een proces wegens oorlogsmisdaden wist te ontlopen? Tekst: René Zwaap

‘Zijn dichterlijke inborst werd Troelstra fataal’

in dossier
Troelstra-biograaf Piet Hagen: 'In november 1918 veranderde het koningshuis van symbool van nationale eenheid tot het wapen van reactionaire tegenkrachten'.

Na zijn mislukte poging tot revolutie in 1918 was Pieter Jelles Troelstra ‘een gebroken mens’, schrijft Piet Hagen in zijn monumentale Politicus uit Hartstocht. Biografie van Pieter Jelles Troelstra (2010).’Ik had mijn positie in één klap vernietigd’, meende hij. Een interview met de biograaf. Tekst: René Zwaap

Wilhelmina wilde in 1918 referendum over toekomst koningshuis

in dossier
Rob Hartmans schreef 'De revolutie die niet doorging'

In zijn recent verschenen boek De revolutie die niet doorging maakt historicus Rob Hartmans de dramatiek van de ‘Rode Week’ tot in de poriën navoelbaar. De Republikein had een gesprek met de auteur. Tekst: René Zwaap

Demonstraties, rellen, opstanden: Duitsland in 1918

in dossier
Stadsoorlog in Berlijn, 1918

De revolutie die Pieter Jelles Troelstra eind 1918 aankondigde, kwam niet als een donderslag bij heldere hemel, maar sloot naadloos aan bij de rellen en opstanden die overal in Europa, niet in de laatste plaats in het grote buurland Duitsland, plaatsvonden. De gebeurtenissen daar werden in Nederland met argusogen gevolgd: politiek extremisme, zo was de…

Klaas de Vries over de erfenis van Troelstra: ‘Shell en Unilever hebben meer macht dan de koning’

in dossier
Klaas de Vries: 'Die onderdanigheid is niets voor mij'.

Voor oud-minister Klaas de Vries (PvdA) was Troelstra een ‘inspirerende vechtjas’. Maar diens republikeinse sentiment is niet aan hem besteed. Hoewel? ‘Koningin Beatrix zei een keer dat het haar prerogatief was om iets te doen of te laten. Majesteit, zei ik toen, dat prerogatief bestaat niet meer’. Tekst: Gijs Korevaar

De vergissing van Troelstra was alleszins begrijpelijk

in dossier
Dit artikel verscheen in De Republikein, nr 4, 2018

In de turbulente ‘Rode Week’ van november 1918 ging de grote revolutie die heel Europa in de greep kreeg ook aan het Koninkrijk der Nederlanden niet onopgemerkt voorbij. Vanuit Rotterdam proclameerde SDAP-leider Pieter Jelles Troelstra de grote omwenteling. Nederland leek er die dagen wel degelijk rijp voor. Tekst: Maurits van den Toorn

Feuilleton: De Avonturen van Dick Stein: In Naam van de Koning, aflevering 3

in dossier
Hongaarse zuurkoolsoep

AFLEVERING III EEN AVOND MET HELGA KELLER Waarin Dick Stein een bezoek brengt aan een monument van Pruisische plichtsbetrachting, zijn favoriete Hongaarse gerecht krijgt geserveerd en zijn koelbloedigheid hem in de steek laat. Opperbest gestemd verliet Stein café Dolly en zette hij op zijn dienstfiets in de regen koers naar de Keizersgracht voor een rendez-vous…

Feuilleton: De Avonturen van Dick Stein: In Naam van de Koning, aflevering 5

in dossier
Foto: Katarina Holländer

Aflevering 5 OP BEZOEK BIJ AFDELING X Waarin Dick Stein wordt geïntroduceerd in  Afdeling X van de Nationale Veiligheidsdienst, kennis maakt met superminister Steffie Dros en hem thuis een verschrikkelijke verrassing te wachten staat. AFLEVERING IV AFDELING X Waarin Dick Stein kennismaakt met zijn opdrachtgever en het noodlot toeslaat. Toen Stein de volgende ochtend zijn…

Go to Top